Mensen met twee kinderen zeggen wel eens: met vier zal het ook wel meevallen, je bent dan toch al ingespeeld.
Ik snap waar dat vandaan komt en het klopt niet. Vier kinderen is geen vier keer één kind. Het telt niet op, het vermenigvuldigt. Bij elk kind erbij komen er niet alleen taken bij, er komen verbindingen bij: wie kan wanneer, wie moet waarheen, wie kan niet naast wie in de auto, wie heeft vandaag even iets extra's nodig.
Dat laatste is het echte werk. De was doe je in één keer. Vier keer iemand apart zien niet.
Vier kinderen, vier handleidingen
Dit had ik van tevoren niet begrepen. Ik dacht dat je met het eerste kind leerde hoe het werkte en dat de rest daarna makkelijker ging.
Onzin. Wat bij de een werkt, werkt bij de ander averechts. De een heeft baat bij duidelijkheid en een schema, de ander klapt daarvan dicht en heeft eerst een knuffel nodig. De een vertelt uit zichzelf hoe zijn dag was, bij de ander moet je een halfuur naast hem zitten zwijgen voordat er iets komt.
Je bent dus niet ingespeeld. Je hebt vier keer opnieuw iets te leren, en ze veranderen ook nog eens allemaal om de zes maanden.
Het schuldgevoel dat nooit afkomt
Er is één taak die altijd blijft staan, en hij staat op geen enkel lijstje.
Voor ieder kind apart is er nooit genoeg tijd. Dat is geen falen, dat is rekenen. Een dag heeft zoveel uren, en vier kinderen plus een huishouden plus werk past er niet in met tijd over.
Maar zo voelt het niet. Zo voelt het als tekortschieten, elke dag opnieuw, bij minstens één van hen. En dat gevoel heeft een onuitputtelijke voorraad.
Wat me daar een beetje uit hielp was iets simpels: ze hebben mijn lijstje nooit gezien. De dag waarop bij mij niks lukte, was voor hen een doodgewone dag. Ze wisten niet dat het mislukt was. Ze hebben gespeeld, gegeten, ruziegemaakt en geslapen.
Wat ze onthouden
Ze onthouden niet of het huis netjes was. Ik weet zeker dat niemand van hen later zegt: wat had jij de was toch altijd goed bij.
Ze onthouden de gekke dinsdag waarop we pannenkoeken aten omdat er niks anders was. Ze onthouden of je erbij zat. Ze onthouden dat je sorry zei toen je onterecht boos werd, want dat is ook opvoeden en misschien wel het belangrijkste stuk.
Daar valt weinig aan te plannen, en dat is tegelijk geruststellend. De dingen die blijven hangen zijn niet de dingen waar je je zorgen over maakt.
En dan ben je ook nog iemand
Ik ben moeder, en ook nog iemand anders. Die tweede raakt makkelijk zoek.
Iets voor jezelf doen begint niet bij tijd vinden. De tijd is er wel, ergens, meestal op een onhandig moment. Het begint bij jezelf toestemming geven om die tijd te pakken terwijl er ook iets anders zou kunnen. En dat is voor mij nog steeds het moeilijkste onderdeel van de hele dag.
Om negen uur is het eindelijk stil en ben ik klaarwakker. De enige uren die echt van mij zijn, zijn precies de verkeerde. Dat blijft een rare grap.
Toch
Er is geen versie van dit leven waarin ik minder zou willen. Ook niet op de dagen dat het te veel is, en dat zijn er best wat.
En mijn kinderen zien een moeder die dingen bouwt, die dingen bedenkt, die af en toe boos wordt en dan sorry zegt. Dat is een prima voorbeeld. Beter in elk geval dan een moeder die alles perfect deed en er zelf niet meer was.
Ik zeg zelden dat ik trots ben op mezelf. Dus bij dezen: ik hou dit al jaren draaiende, en dat is niet niks.