Ik ben wel eens een controlefreak genoemd. Meestal met een lach erbij, soms niet.
En het klopt dat ik moeilijk loslaat. Alleen klopt de verklaring niet. Ik hou het niet vast omdat ik jou niet vertrouw. Ik hou het vast omdat het anders valt.
Loslaten is niet hetzelfde als laten vallen
Dit verschil wordt zelden gemaakt en het is het hele verhaal.
Als ik iets aan jou overdraag en het ligt ergens vast, dan is het overgedragen. Jij kunt het zien, ik kan het zien, en als een van ons het vergeet staat het er nog steeds. Dat is loslaten.
Als ik iets aan jou overdraag en het zit alleen in een gesprek dat we dinsdag hadden, dan heb ik het niet losgelaten. Dan heb ik het laten vallen en hoop ik dat jij het opvangt. En als het misgaat, is het alsnog van mij, want ik was degene die het wist.
Daarom is mijn weerstand geen karakterkwestie. Het is een logisch gevolg van hoe de afspraak eruitziet.
Waarom ik het toch terugpak
Ik weet dat als ik het terugpak, niemand het ooit leert. Dat weet ik echt. En toch pak ik het terug.
Meestal omdat het sneller is. Zelf doen kost vijf minuten, uitleggen kost er twintig. Dat klopt vandaag, en daarom klopt het over tien jaar nog steeds, want ik reken elke keer opnieuw dezelfde som. De enige manier om eruit te komen is accepteren dat die twintig minuten een investering zijn en de vijf minuten een lening.
En soms pak ik het terug omdat het anders gaat dan ik het zou doen. Dat is de lastigste. Het is gedaan. Niet zoals ik het zou doen, maar het is gedaan. Daar moet ik elke dag opnieuw op oefenen, en ik ben er nog niet.
Mijn standaard verlagen voelt als opgeven
Nog zo'n zin die ik vaak hoor: doe eens iets minder perfect.
Dat klinkt eenvoudig en het is het niet. Voor mij voelt een lagere standaard niet als ontspanning, het voelt als het begin van alles laten verslonzen. Alsof je één keer toegeeft en daarna is het hek van de dam.
Wat wel hielp was iets anders: ontdekken dat het huis niet perfect hoeft, maar wel voorspelbaar. Dat scheelt mij veel meer dan opgeruimd. Als ik weet waar de dingen liggen en wat er vanavond gebeurt, kan ik prima tegen een rommelige woonkamer. Andersom niet.
Het ging dus nooit om netheid. Het ging om weten.
Plan B is geen wantrouwen
Ik heb altijd een reserveplan. Voor het weer, voor het eten, voor als er iemand ziek wordt.
Mensen lezen dat soms als pessimisme, of als niet kunnen genieten. Voor mij is het precies het tegenovergestelde: het is de enige manier waarop ik kan ontspannen. Als ik weet wat er gebeurt als het misgaat, hoef ik er niet de hele tijd aan te denken.
Dat is trouwens ook precies hoe ik software bouw. Je bouwt niet voor de dag waarop alles goed gaat. Je bouwt voor de dag waarop het internet wegvalt en er iemand op de verkeerde knop drukt.
Wat er echt nodig is
Als je wilt dat iemand als ik loslaat, is er maar één ding dat werkt, en het is niet "vertrouw me nou eens".
Zorg dat het ergens staat. Op papier, op een bord in de keuken, in een app, het maakt niet uit. Ergens waar wij het allebei kunnen zien zonder dat ik het eerst moet vertellen.
Dan is afgeven ineens veilig, want ik geef het niet aan de lucht.
En pas dan, echt pas dan, ben ik geen controlefreak meer. Dan ben ik gewoon iemand die het niet meer alleen hoeft te weten.