Als er iets is waar hardnekkig naast wordt gezeten, dan is het dit. Hoogbegaafd klinkt als een gratis toegangsbewijs. Alles gaat vanzelf, je hoeft niks te leren, lekker makkelijk voor jou.
Snel snappen maakt het niet makkelijker. Je ziet alleen eerder hoeveel er nog komt.
Het einde zien voor je begint
Dat is misschien wel het lastigste. Ik zie bij een klus het hele traject al voor me. De stappen, de afslagen, hoe het eruit gaat zien, waar het mis kan gaan en wat het resultaat ongeveer wordt.
En dan is beginnen ineens nergens meer voor nodig. Ik wéét het al. Het doen voegt niks meer toe, het is alleen nog uitvoeren van iets wat in mijn hoofd al af is.
Dat is natuurlijk onzin, want in mijn hoofd is niemand geholpen. Alleen voelt het niet als onzin, het voelt als klaar zijn. Daar zit voor mij een flink deel van mijn uitstelgedrag, en het heeft niks met luiheid te maken en alles met te ver vooruit kijken.
Iedereen denkt dat jij het wel redt
Dit is de stille. Je bent degene die overzicht heeft, die het uitlegt, die het regelt, die de knoop doorhakt. En dus vraagt niemand hoe het met je gaat, want dat is toch niet nodig bij jou.
Het gekke is dat je dat zelf ook gelooft. Je gaat pas iets vragen als het echt niet meer gaat, en dan is de verbazing groot, want er was niks aan te zien. Er was ook niks aan te zien. Dat is precies het probleem.
Hier zit ook de eenzaamheid die je soms hoort bij hoogbegaafdheid en die van buitenaf zo aanstellerig klinkt. Het is niet dat je je te goed voelt voor anderen. Het is dat je op een andere snelheid denkt en dat je die snelheid de hele dag moet afremmen om aan te sluiten. Je kunt je prima alleen voelen tussen mensen die van je houden. Dat maakt het niet minder waar.
En dan vergeet je je eigen tandarts
Hier komt de grap. Ik kan een systeem doorzien waar anderen twee weken over doen. En ik ben drie keer vergeten mijn eigen tandarts te bellen.
Dat is geen tegenstelling, dat is dezelfde eigenschap. Wie het hele systeem ziet, ziet de dinsdag niet. Grote lijnen en kleine losse afspraken zijn twee verschillende soorten aandacht, en ik heb er eentje in overvloed en de andere nauwelijks.
Mensen vinden dat ongeloofwaardig. Als je zo slim bent, hoe kun je dan zo'n simpel dingetje vergeten? Nou, precies daarom. Simpele losse dingetjes zijn niet interessant genoeg om ergens aan vast te haken, en alles wat nergens aan vasthaakt valt eruit.
Alles tegelijk zien is nog geen overzicht
Dit heb ik lang door elkaar gehaald. Ik dacht dat ik overzicht had, omdat ik alles zag.
Maar overzicht is niet alles zien. Overzicht is weten wat er als eerste moet. En dat is iets heel anders, dat is juist vooral heel veel wegstrepen.
Alles tegelijk zien is zonder volgorde gewoon ruis. Heel knappe ruis, dat wel.
Waar het wel goed voor is
Niet om te eindigen met alleen maar gezeur, want er is ook een kant die echt iets oplevert.
Je ziet verbanden die er voor anderen niet zijn. Je ziet waarom iets niet werkt terwijl iedereen nog bezig is met wat er niet werkt. Je kunt iets bouwen wat er nog niet is, want je hebt het al gezien.
Dat is ook precies waarom software bouwen met AI voor mij zo goed uitpakt. Het hele systeem in één keer overzien is daar geen last, dat is de functieomschrijving. Het uitvoeren, netjes op volgorde, dat is inmiddels iemand anders zijn probleem.
Het enige wat je nodig hebt is een plek waar die eigenschap iets waard is in plaats van lastig. Die plek is er niet altijd vanzelf. Soms moet je hem zelf bouwen.